Kastracja i sterylizacja kota - kiedy, ile kosztuje i co się realnie zmienia

Przy psach rozmowa o kastracji zaczyna się zwykle od „czy w ogóle”. Przy kotach to pytanie pada rzadziej, bo skutki rezygnacji z zabiegu są bardziej dokuczliwe i bardziej widoczne: znaczenie mieszkania moczem, wycie po nocach, ucieczki i kocięta, dla których trzeba znaleźć dom.

Decyzję i termin ustalasz z lekarzem znającym twojego kota. Ten artykuł ma podpowiedzieć, o co zapytać i czego się spodziewać.

Nazewnictwo

W praktyce lecznic używa się dwóch słów:

• kastracja to usunięcie gonad - jąder u kocura, jajników u kotki, często razem z macicą

• sterylizacja w ścisłym znaczeniu to pozbawienie zdolności rozrodczych bez usuwania gonad

Potocznie mówi się „kastracja kocura” i „sterylizacja kotki”, i tak zwykle wygląda też cennik. Przy umawianiu dopytaj, o który zabieg chodzi, bo skutki hormonalne są różne, a od nich zależy większość tego, co niżej.

Co się realnie zmienia

U kotki:

• koniec rui, która u kotek potrafi wracać co kilka tygodni w sezonie i objawia się głośnym wołaniem, niepokojem i tarzaniem się

• eliminacja ryzyka ropomacicza, czyli ciężkiego zakażenia macicy, które u starszych kotek kończy się operacją w trybie nagłym

• zmniejszenie ryzyka nowotworów gruczołu mlekowego - u kotek te nowotwory są w dużej części złośliwe, a efekt zabiegu zależy od tego, jak wcześnie został wykonany

• brak niechcianych miotów

U kocura:

• kocur znacznie rzadziej znaczy teren moczem - a mocz kocura pachnie dużo intensywniej niż zwykły i trudno go sprać

• mniej ucieczek przez okno, balkon i uchylone drzwi, a więc mniej wypadków komunikacyjnych i mniej zaginięć

• mniej walk z innymi kocurami, a przez to mniej ran, ropni i mniejsze ryzyko zakażeń przenoszonych przy pogryzieniach

• eliminacja ryzyka nowotworów jąder

Punkt o walkach bywa u kocurów niedoceniany: ropień po walce to jedna z częstszych przyczyn wizyt u kotów wychodzących, a gojenie bywa długie i kosztowne.

Czego zabieg nie naprawia

Nie każde sikanie poza kuwetą to znaczenie terenu. Jeśli kot załatwia się w mieszkaniu, przyczyną bywa problem zdrowotny - na przykład układu moczowego - albo coś w otoczeniu: miejsce kuwety, rodzaj żwirku, zbyt mała liczba kuwet, niedawne zmiany w domu. Kastracja nie rozwiąże żadnego z tych powodów. Kolejność jest odwrotna: najpierw wizyta i ustalenie przyczyny, potem wnioski.

Kastracja nie zmienia charakteru. Kot płochliwy nie stanie się towarzyski, a kot, który nie lubi być noszony, nie zacznie tego lubić. Zabieg zmienia zachowania zależne od hormonów płciowych, nie osobowość.

Po zabiegu spada zapotrzebowanie energetyczne. Kot jedzący tyle samo co wcześniej przytyje, a otyłość u kotów jest realnym problemem zdrowotnym. To nie jest nieuchronne - wystarczy skorygować porcje i zadbać o ruch, ale trzeba o tym wiedzieć z góry, a nie odkryć po roku.

Kiedy

U kotów nie ma sporu o wiek na taką skalę jak u psów dużych ras, bo koty nie różnią się aż tak wielkością i tempem wzrostu.

Dwie rzeczy warto wiedzieć:

• koty dojrzewają wcześniej, niż większość ludzi zakłada - kotka może zajść w ciążę, zanim właściciel uzna ją za dorosłą, a pierwsza ruja bywa zaskoczeniem

• termin ustala się przed dojrzewaniem albo tuż po nim, a konkretny miesiąc zależy od kota, jego kondycji i zaleceń lecznicy

Kotki nie operuje się w trakcie rui - termin dobiera się między cyklami. Jeśli twoja kotka właśnie woła po nocach, to nie jest moment na zabieg, tylko na umówienie go na później.

Przy kocie przygarniętym z ulicy o nieznanej historii lekarz najpierw ocenia stan i wiek, a dopiero potem planuje termin.

Jak przebiega zabieg

Oba zabiegi wykonuje się w pełnym znieczuleniu, po badaniu klinicznym i zwykle po badaniach krwi. Przed zabiegiem obowiązuje głodówka - długość podaje lecznica i tego trzeba trzymać się dokładnie.

U kocura zabieg jest krótki i mało inwazyjny, a powrót do formy szybki. U kotki to operacja jamy brzusznej, więc i zabieg, i rekonwalescencja są poważniejsze.

Kot zwykle wraca do domu tego samego dnia, jeszcze senny i chwiejny. Pierwszej doby bywa wycofany i może nie chcieć jeść.

Jedna rzecz specyficzna dla kotów: po znieczuleniu kot gorzej utrzymuje temperaturę ciała, więc w drodze powrotnej i pierwszej nocy potrzebuje ciepłego, spokojnego miejsca bez przeciągu.

Rekonwalescencja

Większość powikłań bierze się nie z samego zabiegu, tylko z pierwszych dni w domu.

1. Ubranko pooperacyjne albo kołnierz, non stop. U kotek to punkt kluczowy, bo koty są uparte i skuteczne w wylizywaniu rany. Kilkanaście sekund wystarczy, żeby szwy się rozeszły. Zdejmuje je lekarz przy kontroli, nie właściciel z litości.

2. Kot zostaje w domu. Kot wychodzący nie wychodzi przez cały okres gojenia, bez wyjątków.

3. Ograniczenie skakania - a to przy kocie najtrudniejsze. Na kilka dni warto zamknąć go w jednym pokoju bez wysokich regałów i uniemożliwić mu wskakiwanie na parapet i szafę.

4. Codzienne oglądanie rany. Lekkie zaczerwienienie jest normalne. Niepokojące są: rozejście się brzegów rany, wyciek, przykry zapach, rosnący obrzęk, gorączka i apatia, która narasta, zamiast ustępować.

5. Kuweta bez pylącego żwirku przez czas gojenia, żeby drobiny nie dostawały się do rany. Zapytaj lecznicę, co poleca.

6. Kontrola w terminie, nawet jeśli wszystko wygląda dobrze.

Jeśli kot przestaje jeść na dłużej niż dobę, to sygnał do kontaktu z lecznicą, a nie do czekania - u kotów dłuższa głodówka jest groźna sama w sobie.

Ile to kosztuje

Nie ma urzędowego cennika i rozrzut między lecznicami bywa duży. Cena zależy przede wszystkim od płci: zabieg u kotki jest wyraźnie droższy niż u kocura, bo to operacja jamy brzusznej.

Pytaj o kwotę całościową, nie o samą cenę zabiegu: badania przed zabiegiem, znieczulenie, leki do domu, ubranko, kontrola i zdjęcie szwów potrafią zmienić rachunek.

Sprawdź też, czy twoja gmina dofinansowuje sterylizację - wiele samorządów finansuje zabiegi u kotów w całości lub częściowo, często w ramach odrębnego programu dla kotów wolno żyjących. Zwykle obowiązuje limit miejsc i trzeba się zgłosić wcześniej.

Koty wolno żyjące

Osobny temat, o którym warto wspomnieć, bo dotyczy wielu osób dokarmiających koty na osiedlu.

Kastracja kotów wolno żyjących jest standardowym sposobem ograniczania ich liczebności, a w wielu gminach jest finansowana ze środków publicznych. Zwykle wygląda to tak, że kot zostaje odłowiony, wysterylizowany, a po rekonwalescencji wraca tam, skąd został zabrany.

Jeśli chcesz się tym zająć, zacznij od dwóch telefonów: do urzędu gminy, żeby zapytać o program, i do lecznicy, żeby ustalić, czy uczestniczy. Jeśli działasz na własną rękę, bez wcześniejszych ustaleń, za zabieg zwykle płacisz z własnej kieszeni.

Gdzie wykonać zabieg

Kastrację i sterylizację kotów wykonuje większość lecznic z zapleczem chirurgicznym. Przy wyborze liczy się odległość - przez najbliższe dni możesz tam wracać, a kot znosi krótszy dojazd zdecydowanie lepiej.

W naszym katalogu znajdziesz lecznice w swojej okolicy wraz z adresami i numerami telefonów.