Odrobaczanie psa i kota - jak często, czym i dlaczego kot domowy też tego potrzebuje

Odrobaczanie to jedna z tych czynności, które prawie wszyscy właściciele wykonują, ale niewielu wie, po co dokładnie i w jakim rytmie. Krąży przy tym kilka przekonań, które warto od razu wyprostować, bo prowadzą do realnych zaniedbań.

Najważniejsze nieporozumienie: to nie jest szczepienie

Preparat przeciwpasożytniczy nie chroni na przyszłość. Działa na to, co jest w organizmie zwierzęcia w dniu podania, i na tym jego rola się kończy. Zwierzę odrobaczone dziś może zarazić się jutro.

Ta jedna różnica tłumaczy wszystko, co niżej: dlaczego powtarza się to kilka razy w roku, dlaczego częstotliwość zależy od trybu życia zwierzęcia i dlaczego nie ma sensu „odrobaczyć na zapas przed wakacjami”.

Jak często

Powszechnie przyjęte zalecenie to cztery razy w roku, czyli mniej więcej co kwartał. To nie jest liczba wzięta z sufitu - wynika z tego, ile czasu zajmuje pasożytowi dojście do momentu, w którym zaczyna rozsiewać jaja w środowisku. Odrobaczanie w tym rytmie ma przerwać cykl, zanim to nastąpi.

Ale ta liczba to punkt wyjścia, nie reguła dla każdego zwierzęcia. Częściej odrobacza się:

• psy jedzące surowe mięso albo podjadające na spacerze

• psy polujące, biegające po lesie, mające kontakt z gryzoniami

• koty wychodzące, zwłaszcza polujące

• zwierzęta mające kontakt z małymi dziećmi lub osobami o obniżonej odporności w domu

• zwierzęta przebywające w grupie: hotele, wystawy, szkolenia

Rzadziej - po ustaleniu z lekarzem - można odrobaczać kota niewychodzącego z domu, bez kontaktu z innymi zwierzętami i bez surowej diety.

Osobna zasada dotyczy szczeniąt i kociąt: odrobacza się je częściej i zaczyna wcześnie, bo część pasożytów przenosi się od matki jeszcze przed urodzeniem albo z mlekiem. Pierwszy termin i rytm ustala lekarz przy pierwszej wizycie.

Dlaczego kot niewychodzący też wymaga odrobaczania

To pytanie pada najczęściej, a odpowiedź nie jest oczywista.

Kot, który nigdy nie wychodzi z mieszkania, faktycznie ma mniejsze ryzyko, ale nie zerowe. Drogi zakażenia, które nie wymagają wyjścia z domu:

• jaja przyniesione na butach - zostają w przedpokoju, kot chodzi po podłodze i się myje

• owady w mieszkaniu - pchła połknięta podczas wylizywania sierści to klasyczna droga zarażenia tasiemcem

• surowe mięso albo ryba w diecie

• inne zwierzę w domu, które wychodzi

• balkon, taras, wakacyjne wyjazdy z kotem - „niewychodzący” bywa pojęciem elastycznym

Nie znaczy to, że kota domowego trzeba odrobaczać tak samo jak polującego dachowca. Znaczy, że decyzja „w ogóle nie odrobaczamy” powinna zapaść świadomie i z lekarzem, a nie z założenia, że skoro nie wychodzi, to temat nie istnieje.

Czym odrobaczać i dlaczego nie wystarczy kupić „czegoś na robaki”

Preparaty różnią się zakresem działania - jedne obejmują obleńce, inne tasiemce, część działa szeroko. Dobiera się je do trzech rzeczy naraz: gatunku, wagi zwierzęcia i tego, na co realnie jest narażone.

Stąd trzy ostrzeżenia, które warto potraktować poważnie:

• preparat dla psa nie jest preparatem dla kota. Część substancji bezpiecznych dla psów jest dla kotów toksyczna, czasem śmiertelnie. Dotyczy to zwłaszcza preparatów łączonych z ochroną przeciw kleszczom i pchłom

• dawka zależy od wagi. Zwierzę trzeba zważyć, a nie oszacować. Przy małych psach i kotach błąd na oko ma realne znaczenie

• preparat nie zadziała na to, czego nie obejmuje. Jeśli nie wiadomo, z jakim pasożytem masz do czynienia, odrobaczenie na chybił trafił może niczego nie zmienić

Formy są różne - tabletka, pasta, preparat nakrapiany na skórę. Przy kocie, który nie pozwala sobie podać tabletki, warto powiedzieć o tym lekarzowi wprost, bo istnieją formy, które da się zastosować bez walki.

Kiedy zamiast odrobaczać, lepiej najpierw zbadać kał

Schemat kwartalny ma alternatywę, w niektórych sytuacjach lepszą: badanie kału, wykonywane zamiast rutynowego podania preparatu albo przed nim.

Ma to sens, gdy:

• podejrzewasz konkretny problem - biegunka, chudnięcie mimo apetytu, widoczne fragmenty w kale, przesuwanie się na zadzie po podłodze

• zwierzę było niedawno odrobaczone, a objawy nie ustąpiły

• chcesz ograniczyć podawanie leków u zwierzęcia niskiego ryzyka i sprawdzać zamiast leczyć w ciemno

• masz w domu małe dziecko i chcesz wiedzieć, a nie zakładać

Badanie robi się zwykle z próbek zbieranych przez kilka kolejnych dni, bo pasożyty nie wydalają jaj równomiernie i pojedyncza próbka potrafi wyjść ujemna mimo zarażenia. Zasady zbierania podaje lecznica przy umawianiu.

Objawy, przy których trzeba iść do lekarza, a nie do apteki

Odrobaczanie na własną rękę przy wyraźnych objawach to strata czasu, bo objawy bywają wspólne dla wielu przyczyn. Do lekarza, a nie po preparat, przy:

• biegunce utrzymującej się dłużej niż dobę

• krwi lub śluzie w kale

• chudnięciu przy zachowanym apetycie

• wymiotach

• matowej, przetłuszczonej sierści i pogorszeniu ogólnej kondycji

• wzdętym brzuchu u szczeniaka lub kociaka

• osłabieniu i bladych dziąsłach

Małe zwierzę trzeba zawieźć do lekarza wcześniej - u szczeniaka i kociaka odwodnienie następuje szybko i tu nie warto czekać.

To dotyczy też ludzi

Część pasożytów psów i kotów może zarażać człowieka, a dzieci są narażone najbardziej, bo bawią się tam, gdzie zwierzę załatwia potrzeby, i rzadziej myją ręce.

Najskuteczniej ograniczają to ryzyko trzy rzeczy: regularne odrobaczanie zwierzęcia, sprzątanie po psie i mycie rąk. Warto też przykrywać piaskownicę, jeśli w ogrodzie bywają koty.

To nie powód do paniki, tylko do wyrobienia nawyków.

Gdzie to załatwić

Odrobaczanie i badanie kału wykonuje praktycznie każda lecznica, a jedno i drugie można połączyć z wizytą kontrolną albo szczepieniem. Przy tej samej wizycie warto zapytać o ochronę przeciw kleszczom i pchłom, bo terminy często da się zsynchronizować, żeby nie wracać co kilka tygodni.

W naszym katalogu znajdziesz lecznice w swojej okolicy wraz z adresami i numerami telefonów.