Kleszcze i pchły u psa i kota - ochrona przez cały rok, nie tylko latem

Kleszcze i pchły to dwa różne problemy, które właściciele często wrzucają do jednego worka, bo preparaty bywają wspólne. Warto je jednak rozdzielić, bo ryzyko, objawy i sposób postępowania są inne.

Wspólne jest jedno: obu da się zapobiegać dużo łatwiej, niż potem leczyć skutki.

Sezon trwa dłużej, niż większość zakłada

Najczęstszy błąd to włączanie ochrony w maju i wyłączanie we wrześniu. Kleszcze aktywują się już przy kilku stopniach powyżej zera, więc przy polskich zimach z odwilżami potrafią być aktywne również w styczniu. Dwa szczyty aktywności przypadają na wiosnę i jesień, ale między nimi i poza nimi ryzyko nie spada do zera.

Pchły mają jeszcze mniej wspólnego z porą roku. W ogrzewanym mieszkaniu ich cykl toczy się przez okrągły rok, niezależnie od tego, co jest za oknem.

Dlatego dzisiejszym standardem jest ochrona całoroczna, a nie sezonowa. Konkretny schemat ustala lekarz, bo zależy od preparatu i od trybu życia zwierzęcia.

Kleszcze - czym naprawdę grożą

Sam kleszcz to mechaniczny problem, który da się usunąć. Prawdziwe ryzyko to choroby, które przenosi. U psów w Polsce najczęściej mówi się o babeszjozie, która potrafi mieć gwałtowny przebieg, a także o boreliozie i anaplazmozie.

Objawy po ukąszeniu bywają niespecyficzne i pojawiają się z opóźnieniem, czasem po kilku dniach, czasem później. Do lekarza warto zgłosić się, gdy po kontakcie z kleszczami pies:

• jest apatyczny, nie chce wstawać, traci apetyt

• gorączkuje

• oddaje ciemny, brunatny mocz

• ma blade lub żółtawe dziąsła

• kuleje, a kulawizna przechodzi z łapy na łapę

• ma powiększone węzły chłonne

Ciemny mocz przy osłabieniu u psa po kontakcie z kleszczami to sytuacja na już, nie na jutro.

Koty rzadziej niż psy chorują na choroby odkleszczowe, ale kleszcze łapią - zwłaszcza koty wychodzące.

Jak wyciągnąć kleszcza i czego nie robić

Kleszcza usuwa się jak najszybciej po zauważeniu. Im dłużej siedzi, tym większe ryzyko przeniesienia patogenu.

Jak to zrobić:

1. chwyć kleszcza jak najbliżej skóry, pęsetą lub specjalnym hakiem czy lassem

2. wyciągnij zdecydowanym, równomiernym ruchem, bez szarpania

3. odkaź miejsce po usunięciu

4. zapisz datę i obserwuj zwierzę przez kolejne tygodnie

Czego nie robić, choć internet i sąsiedzi wciąż to powtarzają:

• nie smaruj kleszcza tłuszczem, masłem ani olejem - kleszcz się dusi i może zwrócić treść do rany, czyli dokładnie to, czego chcemy uniknąć

• nie przypalaj

• nie wykręcaj na siłę, zwłaszcza palcami

• nie zgniataj kleszcza palcami ani przed, ani po usunięciu

Jeśli w skórze zostanie fragment, nie wydłubuj go igłą - zwykle organizm poradzi sobie sam, a przy zaczerwienieniu i obrzęku wystarczy pokazać to lekarzowi.

W miejscu ukąszenia przez kilka dni może być niewielkie zaczerwienienie i grudka. Niepokojące jest rozszerzające się zaczerwienienie, ropienie albo pogorszenie stanu ogólnego.

Pchły - problem, którego nie widać

Najważniejsze, co trzeba wiedzieć o pchłach: dorosłe pchły na zwierzęciu to mniejszość całej populacji. Reszta, czyli jaja, larwy i poczwarki, jest w dywanie, w szczelinach podłogi, w legowisku i w kanapie.

Wynikają z tego dwie praktyczne konsekwencje:

• brak widocznych pcheł nie znaczy, że ich nie ma. Częściej widuje się nie same pchły, tylko ich odchody - drobne ciemne punkty w sierści, które po zmoczeniu na jasnym papierze rozmazują się na rdzawo

• potraktowanie samego zwierzęcia nie rozwiązuje sprawy. Trzeba równolegle zrobić porządek w otoczeniu: pranie legowiska w wysokiej temperaturze, dokładne odkurzanie, zwłaszcza szczelin, i wyrzucenie worka z odkurzacza

Jeśli w domu jest kilka zwierząt, zabezpiecza się wszystkie naraz. Zostawienie jednego nietkniętego oznacza, że za dwa tygodnie wracamy do punktu wyjścia.

Pchły to też, przypomnijmy, jedna z dróg zarażenia tasiemcem - zwierzę połyka pchłę podczas wylizywania sierści. To jeden z powodów, dla których ochronę przeciw pchłom i odrobaczanie planuje się razem.

Po czym poznać, że zwierzę ma pchły

• intensywne drapanie, gryzienie się, zwłaszcza u nasady ogona

• wyłysienia, strupki, zaczerwieniona skóra

• niepokój, wylizywanie się bez powodu

• ciemne punkty w sierści

• u części zwierząt reakcja alergiczna na ślinę pcheł, przy której wystarczy kilka ukąszeń, żeby wywołać silny świąd

U kotów bywa to szczególnie mylące, bo nadmierne wylizywanie łatwo wziąć za nerwicę albo stres, a pod spodem siedzą pchły.

Preparat dla psa może zabić kota

To najpoważniejsze ostrzeżenie w tym artykule i dotyczy realnych, powtarzalnych wypadków.

Część preparatów przeciwkleszczowych przeznaczonych dla psów zawiera substancje toksyczne dla kotów, nawet śmiertelnie. Preparatu nie trzeba nakładać na kota - wystarczy, że kot przytula się do świeżo zabezpieczonego psa, z którym mieszka, albo go wylizuje.

Stąd trzy zasady:

• nigdy nie stosuj u kota preparatu przeznaczonego dla psa, nawet przeliczając dawkę na wagę

• jeśli w domu są oba gatunki, powiedz o tym lekarzowi przy doborze preparatu

• po nakropieniu psa rozdziel zwierzęta do czasu wyschnięcia, zgodnie z zaleceniem z ulotki

Objawy zatrucia u kota, przy których jedzie się natychmiast: drżenia mięśni, ślinotok, chwiejny chód, drgawki.

Jak dobrać ochronę

Form jest kilka: obroże, preparaty nakrapiane na skórę, tabletki. Różnią się czasem działania, zakresem (niektóre obejmują też inne pasożyty) i tym, jak sprawdzają się u konkretnego zwierzęcia.

Wybór zależy od rzeczy, których nie da się sprawdzić w sklepie: wagi, gatunku, wieku, trybu życia, pływania, obecności dzieci w domu, chorób przewlekłych. Dlatego preparat warto raz porządnie dobrać z lekarzem, a potem tylko podawać go w terminie.

Dwie rzeczy, o które warto zapytać wprost: od kiedy preparat działa po podaniu i co robić, jeśli zwierzę się wykąpie albo zmoknie.

Gdzie to załatwić

Dobór ochrony, usunięcie kleszcza i diagnostyka po ukąszeniu to rzeczy, które robi praktycznie każda lecznica. Przy tej samej wizycie zwykle da się połączyć ochronę przeciw pchłom i kleszczom z odrobaczaniem, żeby nie wracać co kilka tygodni.

W naszym katalogu znajdziesz lecznice w swojej okolicy wraz z adresami i numerami telefonów.